فرآورده های لبنی در ظفرقند

روش درست کردن ماست :شیر را پس از گذراندن از صافی می جوشانده وپس از سرد شدن وقتی که هنوز ولرم بود  کمی ماست با آن مخلوط و در محل گرمی می گذاردند تا بسته شود و بعضی از مواقع بستگی به نوع نیاز خانواده ... ماست را با مشک زده و کره آن که به آن مسکه می گفتند را می گرفتند و همچنین دوغ آن را تبدیل به کشک کرده واز آب گرفته شده آن توسط مشک، قراقورت می گرفتند و ماندگار ی آن را با این کار بالامی بردند و ذخیره ای از کشک  خشک و قرارقورت برای زمستان ذخیره می شد 

روش درست کردن پنیر: پس از صاف کردن و با گرم کردن شیر در حد  ولرم  مایه پنیر { این مایع از گوسفند کوچک شیری که شیر فراوان به او می دادند و بعد آن را ذبح کرده و سیرابی آن را در جایی خنک آویزان کرده تا خشک شود و پس از خشک شدن مواد داخل سیرابی با کمی  پودر زنجبیل ،هل و زیره مخلوط کرده و داخل کیسه کوچک پارچه ای قرار می دادند}  وبرای مایه زدن به شیر کیسه در بسته را داخل شیر مالش می دادند تا زمانی که احساس کنند شیر در حال گرفتن است بعد در محل گرمی برای  بسته شدن می گذاشتند و بعد  پنیررا داخل کیسه ای پارچه ای از جنس پنبه  سفید و تمیز ریخته و درب آن را می بستند و در زیر وزنه ای سنگین برای خارج شدن آب آن می گذاردند وبعد از خارج شدن کامل آب آن ، پنیر را از کیسه  خارج و به تکه های تقریبا  سه در شش  برش می دادند و آب  نمک را با هم می جوشانده و پس  ازسرد شدن آب نمک، پنیر را داخل ظرف های سفالی بنام تخر ریخته و جای خنک قرار می دادند  { نمک آن نسبتا زیاد بود} 

نگهداری نوع دیگری از پنیر بعد از بسته شدن شیر و گرفتن آب پنیر  ونمک زدن داخل مشک ریخته و با فشار و مالش مالیده شده و برای زمستان ذخیره می شد

آرد:

در شرایط خاصی که امکان بردن گندم به آسیاب روستا بدلیل کمبود وقت در تراکم کار و یا دوری مسافت در زمان اسکان در مزارع و یا چراگاه ها وجود نداشت از آسیاب دستی برای آدرد کردن و یا تهیه بلغور جو و گندم استفاده می شد که آسیاب دستی معمولا در نزدیکی روستای ظفرقند در روستای لاسیب و منطقه ساخته می گردید که از دو سنگ گرد که قسمت میانی آن کمی قوس بداخل داشت و با سنگ رویی دو  سوراخ که یکی محور گردش سنگ زیرین و رویی  و همچنین محل ریختن گندم برای خرد شدن و سنگ زیرین یک سوراخ کوچکتر برای قرار گرفتن محور سنگ رویی تعبیه شده بود 

پخت نان :

برای پخت نان در ظفرقند ابتدا  خمیر را تهیه نموده و به مدت  دو تا سه ساعت می ماند تا خمیر عمل بیاید

مایه خمیر معمولا مقداری از خمیر  است که سری قبل با آن نان پخته و آن را لای سفره آرد نگهداری تا ترشیده  شود و به عنوان مخمر  در خمیر بعدی استفاده نمایند( کاری که آلان جوش شیرین می کند اما آن کجا و ....)

سفره آرد هم  سفره ایی بود که داخل آن  مقداری آرد وجود دارد و در زمان تهیه خمیر و پخت نان پهن می شود تا برکات خدا بر زمین نریزد  .

تهیه خمیر :

 مقداری  آب ونمک لازم و در بعضی مواقع از آب گلرنگ برای خوشرنگ کردن  داخل قدح (ظرف تهیه خمیر ) ریخته می شود و مایع خمیر داخل آن حل میگردد و بعد از آن آرد را داخل آن می ریختند و آنرا ورز می دهند تا کاملا مخلوط شده بعد روی آنرا می پوشانندو جای نسبتا گرمی قرار می دهند تا ور بیاید  بعد از عمل آمدن  دو باره یک بار دیگر کمی ورز می دهند که اصتحلاحا دست کشیدن می گویند  همزمان با این کار ها برای خمیر تنور نیز روشن و اماده شده و با یک تکه گونی و یا یک نوع بوته خاص خیس شده  داخل تنور برای نظافت محل هایی که نان به آن می چسبد می کشند و شروع به چانه درست کردن و پهن کردن خمیر و زدن آن به  تنور و پس از پخت نان تازه در آخر کار برای پخت نان خشک یک سری به تنور می زنند و با آتش ملایم  در حالیکه درب تنور و  دمای تنور  (محل عبور هوا از پایین تنور) را می بندند تا نان خشک  پخته شود.

وسایل نانوایی

1: سفره آرد( وسیله ایی که روی آن  خمیر را پهن می کردند)

2: ظرف آب

3: نابند کوچک و بزرگ ( جهت زدن نان به تنور)

4: سیخ – آتش کش – انبر

نمد مالی در ظفرقند از دیگر حرفه های  این روستا بود که مایحتاج خود از این محصول را تهیه می کردند از جمله پوشش چوپانان و زیر انداز ها بوده است .

دباغی و عمل آوری پوست برای تامین پایپوش و البسه مورد نیاز و همچنین ظروف نگهداری محصولات کشاورزی و دامی از دیگر مهارت های این روستا بوده و مشک های آب و فرآورده های لبنی و دامی از این گونه بوده است .که فرصت های بعد به تشریح آورده خواهد شد.

قديمي ترين آسياب در استان یزد ، آسياب آبي اشکذر است که قدمت آن مربوط به دوران ايلخاني است

اين آسياب يکي از 10 آسياب ثبتي استان است که در فهرست آثار ملي کشور به ثبت رسيده و از ويژگي هاي منحصر به فرد آن مي توان به مقرنس کاري فضاي اصلي ، نقوش هندسي در اطراف ديواره ها ، آجر کاري ظريف در محوطه اصلي آسياب و صحن مثمن آن است.

آسياب قديمی اشکذر

آسیاب های آبی شهر تفت 

 شهر تفت به طور کلی از دو بخش تشکیل می‌شود: بخش شمالی و بخش جنوبی که به ترتیب گرمسیر و سردسیر نامیده می‌شوند. از مکان‌های دیدنی تفت می‌توان به مسجد شاه ولی مربوط به عصر صفویه، باغ و خانه بازسازی شده نمیر، آبشار دره گاهان، قلعه قدیمی گرمسیر، آسیاب آبی و قدمگاه اشاره کرد. شهرت تفت به محصول اصلی کشاورزی آن، انار، و کانال‌های آب زیرزمینی آن (قنات) برمی‌گردد. 

دکتر محمد ابراهیم باستانی پاریزی، تاریخ شناس معاصر و نویسنده سرشناس تاریخ که اکثر نوشته‌هایش در باره تاریخ کویر ایران است، نام شهر تفت را منسوب به گرمای کویری آن می‌داند. در لغت نامه، واژه «تفت» به معنای سبد میوه نیز آورده شده‌است که با توجه به شرایط اقلیمی این شهر، معنای مناسب‌تری به نظر می‌رسد.در برخی منابع این شهر به دراز شهر معروف است زیرا تمام خانه‌ها و ساختمان‌های آن اطراف یک خیابان طولانی واقع شده‌اند.

بی غم٬ نیر٬ صدری٬ باغ گلابدان٬ نوابی٬ سرده٬ موقوفه گرمسیر٬ شهناز گرمسیر٬ راحت آباد٬ میر سید محمد٬ حاجی زینل٬ مبارکه٬ ملاحیدر٬ امام رضا٬ اسلامیه٬ فخرآباد و آسیاب بادی شواز اشاره نمود.