بدلیل اینکه  در همه منازل  روستای ظفرقند  تنور نانوایی وجود داشت و تقریبا تمامی زنان آشنایی با پخت نان را می دانستند و اکنون هم اکثریت این توانمندی را دارند و امور  زندگی بر دوش همه افراد خانواده بود  در مواقع برداشت از محصولات و دام  ، مقدار کار به نسبت افزایش یافته و فرصت و فراغت برای پخت غذا بصورت عادی کمتر وجود دارد و همچنین نیاز به غذا برای بازدهی بیشتر افراد  امری اجتناب ناپذیر است  معمولا در این اوقات خانم خانه تدابیر دیگری در مدیریت و تامین غذا بکار می برده است که یکی از این موارد پخت پیزا می باشد و برای  پخت آن مقداری گوشت چرب خردشده و نمک وادویه جات در بین چانه  خمیر قرار داده وپس از پهن کردن  آن را به تنور می زده که پس از پخته شدن  دو کار انجام می گردیده است یکی نان و دیگری خورشت آن و همینطور  صرفه جویی در وقت خوردن  برای استفاده بیشتر از زمان .

پخت نان با سبزیجات البته برای تنوع در نوع خوراکی ها نیز و یا برای تاثیرات دارویی و ایجاد تغیییرات در غذا  در هنگام پخت نان در فصول مختلف سال از گیاهانی مانند پیازچه صحرایی ، کشنیز و .... در بین خمیر نان استفاده می کردند

ما چون به چند نوع حالت پخت نان در ظفرقند پرداختیم بهتر است همه نمونه های دیگر هم را برای شما عنوان کنیم شاید مفید فایده باشد.

1- پخت نان با ساج که وسیله فلزی پهنی بوده که اکنون نیز مورد استفاده قرار می گیرد و بعد از قرار دادن بر روی اجاق  و یا آتش و گرم شدن به مقدار کافی خمیر نازک شده را بر روی آن قرار داده و سپس برگردان خمیر برای پخت دو طرف نان .

2- پخت نان با  سنگ تلاش ( سنگ تخت نازک نسبتا وسیعی که سطح آن در حد یک نان که لازم داشتند باشد -و برای جلوگیری از شکستن سنگ در هنگام گرم شدن از سنگهای قرمز  رنگ اسفاده می شده چون بعضی از سنگها زمان داغ شدن می ترکد  - و این سنگ هم در روی آتش یا اجاق قرار می گرفته که پس از داغ شدن خمیر نازکی بر روی آن پهن کرده و پس از پختن یک سمت سمت دیگر آن را نیز بر روی سنگ بر می گرداندند این گونه پخت بیشتر در بین صحرانشینان و مزارع که امکانات کمتری داشته اند رایج بوده است  .

3- پخت نان با بادام و یا گردو : در این پخت تعدادی مغز بادام ویا گردو  که معمولا محصول خود ظفرقند بود بر روی خمیر نان نسبتا عمیق قرار داده و آنرا به تنور می زدند که برای افرادی که در صحرا یا در مسافرت بودند برای  صبحانه غذای همراه خوبی بحساب می امد.

4- نان روغنی :نوعی دیگر نان که در تابه روغن قرار می گرفت و پخته می شد نان روغنی بود و در اندازه های کوچک با قطر 5 سانتی متر و کمی بیشتر نیز پخته می شد.

5- نان ذرت : این نوع نان از آرد ذرت سفید که بنابر اطلاعات بدست آمده این ذرت در منطقه اردستان وجود دارد و کمتر در مناطق دیگر شناخته شده است تهیه می گردیده است که بر اساس نقل قول های گذشته گان  مقوی و مفید بوده است .

درگذشته همانطور که در موقعیت  جغرافیایی ظفرقند گفته شد در منطقه کوهستانی و در حاشیه کویر قرار دارد  و در فصول گرم سال و شرایط خاص هم نیز بدلیل تبادل هوا از منطقه کوهستانی به دشت کویر جریان عبوری هوا با عث می گردد که از گرمای این روستا به نسبت کاسته شود  اما  باز هم در بعضی از سالها بعلت خشکی بیش از حد و ساکن شدن هوا  ،  روز های گرمی را تجربه می کند که براساس آثار  بجای مانده  روش های گوناگونی برای مقابله از این وضعیت اندیشیده شده است 

1- ساخت بادگیر های چهار کاناله به منظور حرکت هوای داخل ساختمان و خنک نمودن آن که این معماری متاثر از معماری یزدی و استادان آن می باشد .

2- ساخت سرد آب های مسیر جوب اصلی روستا که جریان آب و گود بودن محل باعث خنکی محل سرد آب می گردیده است .

3_ ساخت زیر زمین بعنوان کارگاه و محل سکونت تابستانی برای خنک بودن که آثار  بجای مانده از تعدادی از این زیر زمین ها که در آنها کار بافندگی و ریسندگی بیشتر انجام می شده در اطراف مسجد جامع  وجود دارد .

4- کاشت در ختان  چنار ، توت و سنجد در کنار جوب های آب و محل گذر اصلی برای استفاده سایه خنک آنها .

5- ساخت سباط ها که یکی از منظور های آنان استفاده از سایه برای عابران بوده  است .

6- ساخت آب انبار با بادگیر  و آب سردکن های سفالی بزرگ عمومی  به منظور تامین آب خنک مورد نیاز .

7- استفاده از مشک و کوزه سفالی برای آب خنک .

8- استفاده از غذا های مناسب فصل برای جلوگیری از بالارفتن حرارت بدن و جلوگیری از بیماری خاص زمان گرما.

این موارد از اقدامات روستای ظفرقند برای مقابله با گرما بوده که آثار و استناداتی ار آن بجای مانده بود